3 เรื่องสำคัญที่ประชาชนต้องรู้ ก่อนเตรียมตัวไปเลือกตั้ง
เรื่องแรก การเลือกตั้งครั้งนี้สำคัญมาก เพราะไม่มี สว.
เรื่องที่สอง การเลือกตั้งมี 2 รูปแบบ คือเลือกตั้งปกติและเลือกตั้งล่วงหน้า
เรื่องที่สาม การเลือกตั้งและการทำประชามติรัฐธรรมนูญ
เรื่องแรก #ทำไมถึงบอกว่าการเลือกตั้งครั้งนี้สำคัญมาก ก็เพราะว่าไม่มีอำนาจ สว. มาเกี่ยวข้อง
นี่ถือเป็นครั้งแรกภายใต้รัฐธรรมนูญ 60 ที่ไม่มี สว. หรือสมาชิกวุฒิสภาซึ่งมีอำนาจที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง ไม่ได้มาจากเสียงของประชาชน สว. เหล่านี้จะไม่มีอำนาจมาร่วมเลือกนายกรัฐมนตรีให้คนไทยอีก ไม่เหมือนการเลือกตั้งเมื่อครั้งปี 2562 และปี 2566 ที่ผ่านมา
การเลือกตั้งครั้งล่าสุดที่ไม่มี สว. มาร่วมเลือกนายกรัฐมนตรีก็คือการเลือกตั้ง ตั้งแต่สมัยอดีตนายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ ชินวัตร ซึ่งก็เกิดขึ้นมานานแล้ว ตั้งแต่ปี 2554 ที่ผ่านมา
ดังนั้น การเลือกตั้งครั้งนี้จึงมีความสำคัญระดับที่เรียกได้ว่าเป็นการชี้ชะตา กำหนดอนาคตให้ประเทศไทย อยากเลือกรัฐบาลหน้าตาแบบไหน สะท้อนเสียงที่มาจากประชาชนมากแค่ไหน นี่เป็นช่วงเวลาที่เสียงของประชาชนมีความหมายอย่างแท้จริง
เรื่องที่สอง #การเลือกตั้งปกติและการเลือกตั้งล่วงหน้า
(เลือกตั้งล่วงหน้าในเขต/ เลือกตั้งล่วงหน้านอกเขต (หรือการลงคะแนนในไทย) / และเลือกตั้งล่วงหน้านอกราชอาณาจักร)
#การเลือกตั้งปกติ
กกต. กำหนดให้มีการเลือกตั้งทั่วประเทศในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ ปีหน้า ปี 2569 เวลา 8 โมงเช้าถึง 5 โมงเย็น (จะไม่มีการเลือกตั้งนอกเขตในวันนี้)
#การเลือกตั้งล่วงหน้า
มีการเลือกตั้งล่วงหน้าทั้งในเขต/ นอกเขต/ นอกราชอาณาจักรได้
สำหรับคนที่ไม่สะดวก ไม่ว่างในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 สามารถลงทะเบียนยื่นเรื่องขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าได้ 3 รูปแบบ โดยการเลือกตั้งล่วงหน้ากำหนดให้เป็นวันอาทิตย์ที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 8 โมงเช้าถึง 5 โมงเย็น
#การยื่นเรื่องขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า มี 3 แบบ
ประชาชนสามารถยื่นเรื่องเพื่อขอใช้สิทธิลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้งได้ 3 แบบ ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคมนี้ ถึง 5 มกราคม ปีหน้า ปี 2569 สามารถยื่นขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าได้ 3 ช่องทาง คือที่อำเภอ ที่สถานทูต, ที่ไปรษณีย์ และทางออนไลน์ (สามารถลงทะเบียนทางออนไลน์ได้เฉพาะเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตและนอกราชอาณาจักรเท่านั้น)
แบบที่ 1 #เลือกตั้งล่วงหน้าในเขตเลือกตั้ง
ยื่นขอคำลงทะเบียนได้ 2 ช่องทาง
- สามารถยื่นคำขอต่อนายทะเบียนอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่น
- สามารถยื่นคำขอทางไปรษณีย์ได้ ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคมนี้ ถึง 5 มกราคมปีหน้า ปี 2569
*เอกสาร-หลักฐานในการยื่นเรื่องลงทะเบียน*
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาบัตรที่มีรูปถ่าย และหมายเลขประจำตัวประชาชน
- แบบคำร้องขอใช้สิทธิฯ ส.ส. 1/4 (ดาวน์โหลด)
- คำสั่งของทางราชการ หรือหนังสือรับรองจากหน่วยงานรัฐ
- เอกสารชี้แจงเหตุผลที่ไม่สามารถไปเลือกตั้งได้พร้อมรับรองสำเนา
แบบที่ 2 #เลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตเลือกตั้ง
ยื่นขอคำลงทะเบียนได้ 3 ช่องทาง
- สามารถยื่นคำขอต่อนายทะเบียนอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่น
- สามารถยื่นคำขอทางไปรษณีย์ได้ ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคมนี้ ถึง 5 มกราคมปีหน้า
- สามารถลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตทางออนไลน์ได้ตลอด 24 ชั่วโมง https://boraservices.bora.dopa.go.th/election/outvote/ หรือผ่านทางแอพพลิเคชั่น Smart Vote และ ThaID
*เอกสาร-หลักฐานในการยื่นเรื่องลงทะเบียน*
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาบัตรที่มีรูปถ่าย และหมายเลขประจำตัวประชาชน
- แบบคำร้องขอใช้สิทธิฯ ส.ส. 1/15 (ดาวน์โหลด)
แบบที่ 3 #เลือกตั้งล่วงหน้านอกราชอาณาจักร
สำหรับผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งที่อยู่นอกราชอาณาจักร สามารถขอลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งในประเทศที่พำนักได้ ครอบคลุมทั้งผู้ที่ไปทำงาน ท่องเที่ยว หรือเรียนต่อช่วงที่มีการเลือกตั้ง
ยื่นขอคำลงทะเบียนได้ 3 ช่องทาง
- สามารถยื่นคำขอต่อลงทะเบียนได้ที่สถานเอกอัครราชทูตที่ตนมีถิ่นที่อยู่
- สามารถยื่นคำขอทางไปรษณีย์ได้ถึงสถานเอกอัครราทูต
- ลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้านอกราชอาณาจักรได้ 24 ชั่วโมง https://boraservices.bora.dopa.go.th/election/popout/ หรือทางแอพพลิเชั่น Smart Vote และ ThaID
*เอกสาร-หลักฐานในการยื่นเรื่องลงทะเบียน*
- หนังสือเดินทาง
- บัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรที่มีรูปถ่ายที่ทางราชการออกให้ และมีเลขประจำตัวประชาชน
- แบบคำร้องขอใช้สิทธิฯ ส.ส. 2/4 (นร) (ดาวน์โหลด)
เรื่องที่สาม #การเลือกตั้งนี้จะมาพร้อมกับการทำประชามติเรื่องรัฐธรรมนูญด้วย
การเลือกตั้งครั้งนี้ จะมีบัตรทั้งหมด 3 ใบ คือใบที่ 1 สำหรับเลือก สส. เขต, ใบที่ 2 สำหรับ สส. บัญชีรายชื่อ และใบที่ 3 สำหรับทำประชามติ จะมีคำถามพ่วงมาด้วยว่า “ท่านเห็นด้วยหรือไม่ ที่จะให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่”
ล่าสุด ยังไม่มีความชัดเจนว่าจะสามารถทำประชามติรัฐธรรมนูญล่วงหน้าได้หรือไม่ เป็นเรื่องที่ต้องจับตา ติดตามดูกันว่า การออกเสียงประชามตินอกเขตจะเป็นอย่างไร
ดังนั้น การลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้าในเขต/ นอกเขต/ นอกราชอาณาจักร ยังไม่ใช่การลงทะเบียนประชามติล่วงหน้า ดังนั้น #กกต. #ควรออกมาให้ความชัดเจนโดยเร็ว โดยยึดความสะดวกของประชาชนเป็นหลัก
ขอย้ำอีกครั้งว่า เลือกตั้งครั้งนี้ เป็นครั้งแรกภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับ 2560 ที่การเลือกตั้งจะไม่มี สว. มายุ่งเกี่ยวกับการเลือกนายกรัฐมนตรีอีก ดังนั้น เสียงประชาชนจึงมีความหมายมากจริงๆ